Epilepsi nedir belirtileri nelerdir?

Nörolojik bir hastalık olan epilepsi, halk arasında sara hastalığı olarak ifade edilir. Epileptik nöbetlerle ortaya çıkan bu hastalıkta, genelde nöbetler yaşanır.

Bir epilepsi hastasının nöbeti esnasında çeşitli bulgular olur. Örneğin yere düşme, kasılması, bilinç kaybı tüm bedenin titremesi gibi etmenler görülebilir. Dışarıdan anlaşılması zor olan bu duruma, beyinde var olan sinir hücrelerinde geçici olarak meydana gelen anormal aktivite neden olur. Epilepsi hastalığı oldukça sık rastlanan bir hastalık türüdür. Öyle ki, yapılan tespitler hastalığın görülme sıklığı genel toplumda %0,5 ile %1 olarak belirtilir.

Epilepsi Nedir?
Epilepsi, sık görülen bir nörolojik hastalık türüdür. Hastalık tam olarak nöbetlerle kendimi gösterir. Bu nöbetlere neden olan sebep ise, bir nevi elektrik kaçağı olarak tanımlayabiliriz.

Beyindeki sinir hücrelerinde dengeli olan elektrik akımında anormal hareketler meydana gelir Bu da kişide bilinç kaybı, bedenini kontrol edememe gibi durumlar yaratır.

Temel olarak epilepsi özellikleri şöyledir;
**Epilepsi en sık görülen dördüncü nörolojik çeşididir.
**Epilepsi görülme sıkılığında, erkek ya da kadın arasında fark yoktur ve her yaştan insanda bulunabilir.
**Epilepsi adı yerine nöbet, sara gibi isimler kullanıldığı da olur.
**Epilepsi öngörülemeyen nöbetlerle karakterizedir ve diğer sağlık sorunlarına sebebiyet verebilir.
**Epilepsi, kişiden kişiye değişen çok farklı nöbet tipleri ve tedavi yanıtı olan bir spektrum hastalık çeşididir.
**Epilepsi ile ilgili yanlış anlaşılmalar veya bilinenler, genellikle nöbetlerden daha kötü olan zorluklara sebep olur.

Epilepsi Çeşitleri Nelerdir?
Epilepsi sendromları, bir dizi özellik ile ifade edilir. Bu özellikler, kişinin fark edeceği problemler olan bulgular içerebilir. Ayrıca, hekimin muayene sırasında veya laboratuvar tetkiklerinde bulabileceği işaretler de epilepsi çeşidini tanımlamaya katkı sağlar.

Epilepsi çeşitleri şu özelliklere göre tanımlanır;

Nöbet tipi veya tipleri, Nöbet nedenleri, Beynin dâhil olduğu kısım, Nöbetlerin başladığı yaş, Ne kadar şiddetli ve nöbet sıklığı, Nöbetlerin kalıtımsal olup olmadığı, Günün zamanına göre nöbet paterni, Nöbetleri tetikleyen faktörler, Beyin görüntüleme bulguları, örneğin, MRG (Manyetik Rezonans Görüntüleme) veya BT (Bilgisayarlı Tomografi) taraması, Genetik bilgi, EEG’de (elektroensefalogram) nöbetler sırasında ve arasında görülen belirli desenler, Nöbetlere ek olarak diğer bozukluklar, İyileşme veya kötüye gitme ihtimalleri, şeklindedir.

Bu özelliklere göre tanımlanan epilepsi tipleri ise şöyledir;

İyi Huylu Rolandik Epilepsi: Çocukluk çağı epilepsi tiplerinden biridir. Kişinin ağızdan salya gelmesi, dudağın bir yana doğru eğilme, uykudan uyanıp konuşamama gibi belirtilerle ortaya çıkar. Genellikle ergenlik dönemine geçildiğinde hastalık da kendiliğinden geçer.

İyi Huylu Oksipital Lob Epilepsisi: Çocukluk çağı epilepsileri arasında yer alan bu epilepsi tipinde, görsel bozukluk yaşanma ve uzun süre odaklanıp kalma gibi bulgular gösterir.

Temporal Lob Epilepsisi: Yetişkin kişilerde görülen epilepsi tiplerinden biri olan bu epilepsi de bilinç kayıpları ve tuhaf davranışlar en belirgin özellikte kendini gösterir.

Çocukluk Çağı Absans Epilepsisi: İlkokul çağında sıklıkla görülen bu epilepsi tipinin en belirgin bulgusu 5 saniye ile 1 dakika sürebilen dalgınlık olarak tanımlanır.

Juvenil Myoklonik Epilepsi: Ergenlik döneminde görülen bir epilepsi çeşididir. Sabahları ani irkilmeler, elindekini düşürme gibi belirtiler olarak kendini gösterir.

Frontal Lob Epilepsisi: Beyindeki frontal lob bölgesinde oluştuğu için bu isim verilmiştir. Kişilerde nöbet ani şekilde ortaya çıkar.

İyi Huylu Ailesel Bebeklik Çağı Epilepsisi: Yeni doğan bebeklerde görülen genellikle genetik nedenli epilepsi tipidir.

Işığa Duyarlılık Gösteren Fotokonvulsif Epilepsi: Ender görülen bir epilepsi tipidir. Bu epilepside ışığa aşırı duyarlılık durumudur.

İnfantil Spazm: 1 yaş öncesi bebeklik çağında görülür. Vücudun arkaya ve öne kasılması en belirgin özelliktir.

Epilepsi Nedenleri Nelerdir?
Epilepsi hastalığının birçok farklı nedeni olabilir. Bazı durumlarda hastalığın nedeni tam olarak tespit edilemeyebilir. Genel olarak epilepsi nedenleri şöyledir;

**Hipokampal skleroz, Beyin tümörleri,
**Santral sinir sistemi enfeksiyonları,
**İmmun aracılı inflamasyonlar,
**Beyin damarlarında gelişimsel bozukluklar,
**Beyin damarlarında gelişimsel bozukluklar,
**Genetik yatkınlık ve kalıtımsal hastalıklardır.

Epilepsi Belirtileri Nelerdir?
Epilepsi beyin sistemini etkilediğinden beynin yönettiği birçok fonksiyonu bozabilir. Nöbet belirtileri farklı şekillerde ortaya çıkabilir.

Genel olarak epilepsi belirtileri şöyledir;

**Geçici olarak zihinde karışıklık ve davranış tutarsızlıkları,
**Konuşmada ortaya çıkan bozukluklar,
**Kısa zamanlı bilinç kayıpları, İstemsiz titremeler,
**Psikolojik sorunlar yaşanması,
**Kontrol edilemeyen kol ve bacak hareketleri ve aniden düşmedir.

Epilepsi Tanısı Nasıl Konur?
Epilepsi teşhisinin konabilmesi için, hastanın atakları nasıl yaşadığının bilinilmesi gerekir. Bu nedenle ataklar sırasında neler yaşandığı ayrıntılı bir şekilde tespit edilmelidir.
Bununla birlikte nöbet şüphesi varsa Elektroansefalografi (EEG) ile elektrik dalgalarının kayıt altına alınır. Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR) ve Bilgisayarlı Tomografisi (BT) tanı için kullanılan diğer testlerdir.

Epilepsinin türünün anlaşılması için nöbetlerin nasıl ve ne sıklıkla geçirildiğinin bilinmesi gerekir. Günümüz teknolojisi cep telefonları ile bu duruma yardımcı olabilir. Kişiler nöbet anının kameraya alınması, nöbetin nasıl olduğunu hekimin görmesini sağlayıp doğru olan epilepsi türü belirlenebilir.

Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır?
Epilepsi doğru tedavi yöntemleriyle kontrol altına alınabilen bir hastalık türüdür. Günümüzde çok gelişmiş tedavi biçimleri vardır.
 Epilepsi tedavisi hastanın yaşadığı epilepsi nöbetlerine bağlı olarak farklı tedavi yöntemi kullanılabilir. Ancak genel olarak kabul görülen epilepsi tedavi yöntemlerini şöyledir;

**İlaçla tedavisi,
**Cerrahi tedavi,
**Diyet tedavisi,
**Nörostimülasyon cihazları uygulamaları,
**Tamamlayıcı sağlık yaklaşımları,
**Klinik denemeler, şeklindedir.

Farklı nöbet tiplerine göre farklı ilaç tedavisi yapılmaktadır. Tek ilaç en üst doz yaklaşımı ilaçla tedavinin temel aldığı yaklaşım biçimidir. Ketonojik diyet yüksek yağ, düşük karbonhidrat ve düşük protein içeren hastaların iyileşmesinde etkili olan bir diyettir.

Epilepsi Nöbeti Sırasında Ne Yapılmalıdır?
Günlük yaşamda epilepsi hastaları her yerde her an nöbet geçirebilirler. Epilepsi konusunda bilgi sahibi olmak oldukça önemli bir durumdur. Nöbet geçiren birini gördüğünüzde yapmanız gerekenler şunlardır;

**Yapılacak ilk şey hastanın kendisine zarar vermeyeceği bir pozisyona getirmektir.
**Zorla hastanın istemsiz hareketleri durdurulmaya ÇALIŞMAMANIZ gerekir.
**Hastanın dilini dışarı çıkartmaya veya çenesini kapatmaya ÇALIŞMAMANIZ gerekir.
**Hastanın üzerinde sıkan, hastayı rahatsız eden kıyafetler varsa çıkartılmalı ya da gevşetilmesi gerekir.
**Hastaya su İÇİRİLMEMİLİDİR. Çünkü bu hastanın boğulmasına sebebiyet verebilir.
**Hastayı daraltacak yakınlıkta kalabalık olunmaması gerekir.
**Bunun geçici olduğu düşünülmeli ve hastayı rahat bırakarak gözlem yapılmalıdır.

Epilepsi Hastaları Nelere Dikkat Etmelidir?
Epilepsi hastalarının durumlarıyla ilgili bilinçli olmaları çok önemli bir durumdur. Bu hastalıkla mücadele etmenin en önemli adımı hastalığı, yani nöbetleri bilmektir. Epilepsi hastaları nelere dikkat etmelidir sorusunu şöyle sıralayabiliriz;

**Epilepsi Tedaviniz için verilen ilaçları düzenli olarak tam saatinde almaya özen gösterin.
**Düşme ihtimalinize karşı sert zeminlerden kendinizi uzak tutmaya çalışın.
**Üzerinizde epilepsi hastası olduğunuzu belirten bir kart taşımanızda faydanıza olacaktır.
**Banyo yaparken kapıyı kilitlememeye çalışın.
**Aşırı ışıktan durmaktan kaçının.
**Uykusuz kalmamaya özen gösterin. Çok yormayın kendinizi.
**Ani düşmelerde kafa darbesi almamak için kendi önleminizi almaya çalışın.
**Nöbetleriniz devam ediyorsa araç kullanmaktan çekinin ve araç kullanmadan önce mutlaka hekiminize sakıncası olup olmadığını sorun

Epilepsi olan hastalar tamamen iyileşmesi her hastada mümkün olmamakla birlikte hastaların büyük çoğunluğunda tedavi ile nöbetler kontrol altına tutunulabilir. Ancak epilepsi hastalar sürekli doktor kontrolünde olmalı ve hastalığın seyri dikkatli şekilde takip edilmelidir.