Demir eksikliği ve tedavisi

anemi nedir

Halk arasında kansızlık olarak bilinen insanların hayatını devam ettirebilmesi için kanlarında mevcut olan kırmızı kan hücrelerinin normal sınırlarının altında olması durumuna demir eksikliği adı verilir. Kişilerde hemoglobin sayısı kadınlarda 12 erkeklerde ise 14 gm sayının altına düştüğü zaman vücutta yetersizlik oluşur ve kişinin genel vücut sağlığında bozulmalar meydana gelir. Vücutta kırmızı kan hücresi olarak bilinen hemoglobin elementi kandaki oksijen miktarının dokulara taşınarak dokuların oksijenlenmesini ve düzenli bir şekilde çalışmasını sağlar.

Bundan dolayı hemoglobin miktarının azalması durumunda dokulara giden oksijen miktarını azaltacağı için vücut gerekli oksijeni alamaz ve zamanla çalışma sisteminde bozulmalar meydana gelir. Demir eksikliği hamilelerde görülme ihtimali daha yüksektir. Ayrıca kadınların %35’ inde erkeklerin ise %20’ sinde demir eksikliği görülür.

Demir Eksikliği Kimlerde Görülür?
Halkın genelinde en sık rastlanan hastalıklardan bir tanesi anemi yani demir eksikliğidir. Fakat bazı insanlar demir eksikliği anemisine karşı daha fazla risk altındadır. Risk grubunda olan kişiler şöyle sıralanır;

*Hamilelik esnasında ve doğum sayısı iki ve üzerinde olan kadınlarda
*Ailesinde kan hastalığı olanlar
*Prematüre (erken doğan bebek) doğum ağırlığına sahip olan bebekler
*Anne sütü ile beslenmesi gerekirken mama ile beslenen çocuklar
*Adet dönemi standarttan daha uzun olan ve kanaması çok gelen kadınlar
*Sosyoekonomik durumu gelişmemiş(yemek kültürü yeterli düzeyde olmayan) olan kişiler
*Et ve et ürünleri gibi demir içeriği yüksek olan besinleri yemeklerde az tüketen kişiler
*Günlük kafein dozunu üzerinde kafein tüketenler
*Yeterli düzeyde ve dengeli beslenmeyen kişilerde

Demir Eksikliği Belirtileri Nelerdir?
Anemi yani kansızlık hastalığı bazı durumlarda belirti vermeden sadece uygulanan kan tahlilleri ile kendini gösterir. Ancak kişinin genel durumunda yaşanan değişiklikler hastalık ile ilgili belirtiler gösterebilir. Anemi yani kansızlık hastalığı olan bir kişide hastalığın ilerlemesine bağlı olarak cilt renginde ve gözlerde kararma, tırnak kırılması, dikkat noksanlığı, baş ağrısı ve baş dönmesi, sürekli gergin olan ruh hali durumu, saç dökülmesi, ağız içerisinde aft oluşumu ve dudakların çatlaması gibi hafif belirtiler gösterebilir. Hemoglobin değeri normal değerin çok altında ise çarpıntı, tiroit fonksiyonlarının bozulması toprak yemek ve hızlı kilo kaybı gibi durumlar yaşanır. Kansızlık yaşamı tehdit eden kötü huylu tümör ve lösemi gibi hastalıkların da belirtisi olarakta kendini gösterebilir.

Hangi Besinler Demir Eksikliğine Neden Olmaktadır?
Demir bağlayıcı özelliği olan element kalsiyumdur. Kalsiyum ise zengin olan süt, yoğurt, soya, peynir, incir, somon, şalgam ve kafeinli içecekler demir emilimini yüksek oranda engelleyen gıdalardır. Demir emilimini önledikleri için vücutta demirin yeteri kadar olmamasına sebep olurlar. Kalsiyum içeren ürünlerin demir bağlaması ve demiri emmesinden dolayı bu yiyeceklerin tüketilmemesi gerektiği anlamına gelmez

Hangi Besinler Demir Eksikliğinin Giderilmesine Yardımcı Olur?
İçeriği fosfordan zengin olan gıdalar zengin demir kaynaklı gıdalardır. Bunlar daha çok Mercimek yeşil yapraklı sebzeler, kırmızı meyveler, kırmızı et ve et ürünleri, kuru baklagiller pekmez, bal gibi gıda ürünleri de zengin demirin bol olduğu gıdalardır.

Demir Eksikliği Farklı Hastalıklara Yol Açar Mı?
Tedavisi yapılmayan ve ilerleyen demir eksikliği bir süre sonra kalp hastalıkları, beyin fonksiyonlarının bozulması ve bağışıklık sistemi hastalıkların oluşmasına sebep olabilmektedir. Bundan dolayı demir eksikliği mutlaka tedavi edilmesi gereken bir hastalık türüdür.

Çocuklarda Demir Eksikliği Belirtileri Nelerdir?
Çocuklarda demir eksikliği belirtileri genelde; göz altlarında morluk, halsizlik, iştahsızlık ve sürekli uyuma halidir. Ayrıca Çocuklar oyun oynarken kısa zamanda yorulma ve sık sık uyuma veya dinlenme eğilimleri vardır.

Demir Eksikliğinde Hangi Bölüme Muayene Olmak Gerekir?
Kansızlık belirtilerini yaşayarak hasta olduğundan şüphe eden kişi iç hastalıkları(dahiliye) bölümüne giderek muayene olmalı ve gereken tetkikleri yaptırmalıdır.

Demir Eksikliği Tedavisi İçin Beslenme Nasıl Olmalıdır?
Demir eksikliği yaşayanlar, tedavisini olanlar ya da iyileşme sürecine girmiş olanlar şu besinleri tüketmelerinde fayda vardır:
**Meyveler, sebzeler, kuru baklagiller, turunçgiller ve Mayalı gıdalar.