Burun kanması

burun kanaması

Burun kanaması sık görülen Kulak Burun Boğaz rahatsızlıklarından biridir. Çok değişik nedenlerle ortaya çıkar ve kan kaybını engellemek için acil müdahale gerektirir. Burun mukozası zengin bir damar ağına sahiptir. Burun kanamaları burun içi dokulara yönelik bölgesel nedenler veya vücudun tamamını ilgilendiren sistemik nedenlerden kaynaklanabilir.

Burun içi dokulardan kaynaklanan bölgesel sebepler:

Damar yapılarındaki bozukluklar sinüzit ve rinit, burun karıştırma, travma, burun içindeki anatomik farklılıklar barotravma, iyi ve kötü huylu burun ve sinüs tümörleri, kuru hava, burun içindeki anatomik farklılıklar, atrofik rinit, burun içi taşları, nazal septum perforasyonu.

Burun kanamasının genel sebepleri:

Hipertansiyon, burun içini tutan tüberküloz herediter hemorajik telenjektazi, Wegener Granülamatozis, sarkoidoz, sifiliz, sistemik lupus eritematozus gibi granülamatoz hastalıklar, kandaki trombosit fonsiyonlarının bozuk olması veya sayısının düşük olması, pıhtılaşma bozuklukları,vitamin yetmezliği ve karaciğer yetmezliği sonucu ortaya çıkan pıhtılaşma bozuklukları, lösemi ve diğer malign tümörlerde ortaya çıkan pıhtılaşma bozuklukları, kemoterapi kullanımı sonucu ortaya çıkan kan değerleri düşüklüğü.

Gençlerde ve çocuklarda burun kanaması daha çok kuru havaya, burun karıştırmaya, travmaya bağlı olurken orta yaşlarda tümöre, ileri yaşlarda hipertansiyona bağlı olabilir. Burun kanaması bir hastalık olmayıp aynı zaman da acil bir belirtidir. Acil bir durum olduğu için hemen müdahale gerektirmektedir. Ancak tedavinin esası kanamaya neden olan faktörün bulunup ortadan kaldırılmasını gerektirir.

Özellikle çocuklarda burun kanamalarının büyük bir kısmı hemen burnun ön kısmından olduğu için ilk yapılması gereken oturur bir pozisyonda baş iyice öne doğru eğildikten sonra buruna ön kısmından sıkıca iki taraflı bastırmak olmalıdır.

Hasta acil servise geldikten sonra kanamayı durdurmak için gerekli hazırlıklar hızla yapılırken, tansiyonu ölçülmeli ve tıbbi hikayesi alınmalıdır. Hasta çok kan kaybetmiş veya kanaması fazla ise damar yolu açılıp sıvı verilmesi sağlanmalıdır. Hasta geldiğinde yapılması gereken en önemli durumlardan biri burun içindeki kanama odağının görülmesidir. Bu durum kanamanın durdurulabilmesi için en önemli adımlardan biridir. Hastanın tansiyonu yüksekse düşürülmeli, düşükse intravenöz sıvı ve gerekirse kan transfüzyonu ile desteklenmelidir. Kanama odağı görüldükten sonra kan damarlarının kasılarak büzüşmesine neden olabilecek bir burun spreyi veya ilaç bir pamuk tampon üzerine sıkılıp kanama odağı üzerine bastırılmalı. Bu önlemlerle kanama durmazsa burun içine tampon uygulanmalıdır. Bu amaçla piyasada üretilmiş çok çeşitli tamponlar bulunmaktadır. Ancak burun tamponları kalp ve akciğer hastalığı olan, yaşlı ve tıkayıcı uyku apneli hastalarda genel durumu daha da kötüleştirebilir. Bu sebepten elektrokoter ile koterizasyon yapılmalıdır. Ön kısımdaki kanamalar direkt görüş alanın da koterlenirken burun arka kısmındaki kanamalar için endoskopi kullanmak gerekir. Burun tamponu çok uzun süre tutulacaksa burun içi steril olmadığı için profilaktik antibiyotik verilmesi gereklidir.